«Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университетінің»
2024–2029 жылдарға арналған тұрақты көлік дамуы және парниктік газдар шығарындыларын азайту бағдарламасы
Кіріспе
Жаһандық климаттың өзгеруі және тұрақты дамуға байланысты өсіп келе жатқан
сын-тегеуріндер жағдайында Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университеті
парниктік газдар шығарындыларын азайту және кампус аумағында экологиялық қолайлы
орта қалыптастыру жөніндегі жауапкершілікті өз мойнына алады.
Аталған Бағдарлама заманауи тұрақты көлік түрлері мен инфрақұрылымдық
шешімдерді интеграциялау арқылы көміртегі ізін азайтуға және білім беру
процесінің барлық қатысушылары үшін өмір сапасын арттыруға бағытталған.
1. Мақсаттары мен міндеттері
Мақсаты:
Кампус аумағында тұрақты көлік жүйесін дамыту және экологиялық жауапты университет
қауымдастығын қалыптастыру арқылы парниктік газдар шығарындыларын азайту.
Негізгі міндеттері:
- Тұрақты көлік түрлеріне (велосипед, электромобиль, қоғамдық көлік және т.б.) көшу үшін қолайлы жағдай жасау және дамыту;
- Студенттер мен қызметкерлердің экологиялық көлік шешімдерін пайдалану жөніндегі экологиялық сауаттылығын және уәждемесін арттыру;
- Кампус аумағындағы жаяу жүргіншілер инфрақұрылымының қауіпсіздігін және жайлылығын қамтамасыз ету;
- Кампус аумағындағы көлік қызметіне байланысты көміртегі ізін жүйелі түрде бақылау және төмендету.
2. Бағдарламаны іске асыру кезеңдері
| Іс-шара |
Мерзімі |
Жауапты |
Негізгі қадамдар |
| Жеке автокөліктердің кіруін шектеу |
2024–2026 жж. |
Инфрақұрылымды дамыту жөніндегі департамент |
- Кампус аумағына автокөліктердің кіру қағидаларын әзірлеу;
- Бақылау-өткізу пункттерін орнату;
- Кампус сыртына баламалы автотұрақтар ұйымдастыру;
- Енгізу барысында мониторинг және түзету жұмыстарын жүргізу.
|
| Электр көліктеріне арналған зарядтау станцияларын орнату (ZEV) |
2026–2028 жж. |
Инфрақұрылымды дамыту жөніндегі департамент |
- Кампус аумағында зарядтау станцияларын орналастыру орындарын анықтау және жобалау;
- Жабдықтарды сатып алу және орнату;
- Техникалық қызмет көрсетуді және пайдаланушыларға қолдау көрсетуді қамтамасыз ету;
- Энергия тұтыну есебіне біріктіру.
|
| Жаяу жүргіншілер бағыттарын әзірлеу және жетілдіру |
2024–2025 жж. |
Инфрақұрылымды дамыту жөніндегі департамент |
- Қолданыстағы инфрақұрылымды талдау және проблемалық аймақтарды анықтау;
- Қауіпсіз әрі ыңғайлы бағыттарды жобалау;
- Жарықтандыру, белгілер мен қауіпсіздік элементтерін орнату;
- Мүмкіндігі шектеулі адамдарға қолжетімділікті қамтамасыз ету.
|
| «Car-Free Days» (автокөліксіз күндер) өткізу |
Жыл сайын |
Стратегия департаменті |
- Кампус аумағында жеке автокөліктерді пайдаланудан бас тарту жөніндегі іс-шараларды жоспарлау және ұйымдастыру;
- Студенттер мен қызметкерлерді акциялар мен байқаулар арқылы тарту;
- Іс-шаралардың тиімділігін бағалау және кері байланыс жинау.
|
| Ақпараттық және ағартушылық науқандар |
2024–2029 жж. |
Стратегия департаменті, Әлеуметтік және жастар саясаты жөніндегі департамент |
- Ақпараттық материалдар (буклеттер, бейнероликтер, әлеуметтік желілердегі мазмұн) әзірлеу және тарату;
- Тұрақты көлік тақырыбында дәрістер, семинарлар және тренингтер өткізу;
- Қоғамдық ұйымдармен серіктестік орнату;
- Аудиторияның қатысу деңгейін бақылау және коммуникация стратегиясын түзету.
|
3. Күтілетін нәтижелер
- Кампус аумағындағы көлік құралдарынан бөлінетін парниктік газдар шығарындыларын 2029 жылға қарай 30%-ға дейін қысқарту;
- Экологиялық көлік түрлерін пайдалану үлесін кампус ішіндегі жалпы қозғалыстың 50%-ына дейін арттыру;
- Ауа сапасының жақсаруы және шу деңгейінің төмендеуі арқылы санитарлық-экологиялық жағдайды жақсарту;
- Университет қауымдастығының тұрақты даму мәселелеріне деген экологиялық мәдениетін, хабардарлығын және белсенді қатысуын арттыру.
4. Бақылау және тиімділікті бағалау
- Жыл сайын парниктік газдар шығарындылары мен көлік белсенділігін мониторингтеу;
- Пайдаланушылардың көлік инфрақұрылымына қанағаттанушылығын бағалау;
- Бағдарламаның іске асырылу нәтижелері бойынша есептер мен қоғамдық таныстырылымдар өткізу;
5. Тәуекелдерді басқару
5.1. Тәуекелдерді айқындау
- Қызметкерлер мен студенттердің өзгерістерге қарсылық танытуы – баламалы көлік түрлеріне көшуге төмен ынта;
- Инфрақұрылымдық жобаларды қаржыландырудың жеткіліксіздігі – зарядтау станцияларын орнату және жаяу жүргіншілер аймақтарын жабдықтаудағы кідірістер;
- Электр көліктеріне арналған инфрақұрылымдағы техникалық ақаулар – зарядтау құрылғыларының істен шығуы немесе қызмет көрсетудің жеткіліксіздігі;
- Жаяу жүргіншілер мен баламалы көлік пайдаланушыларының қауіпсіздігіне қатер – жол-көлік оқиғалары және жарақат алу қаупі;
- Іс-шаралар кестесінің бұзылуы – мерзімдердің кешіктірілуі немесе жоспарланған іс-шаралардың орындалмауы.
5.2. Тәуекелдерді бағалау
Әрбір тәуекел ықтималдық және ықпал ету дәрежесі бойынша сапалық және сандық әдістер арқылы бағаланады.
5.3. Тәуекелдерді басқару жөніндегі шаралар
- Студенттер мен қызметкерлер арасында ақпараттық-түсіндіру және ынталандыру шараларын өткізу;
- Гранттар мен мемлекеттік бағдарламалар арқылы қосымша қаржыландыру көздерін іздеу және тарту;
- Электр көліктеріне арналған инфрақұрылымның техникалық жағдайын жүйелі түрде бақылау және қызмет көрсету;
- Жаяу жүргіншілер мен баламалы көлік пайдаланушылары үшін қауіпсіздік қағидаларын әзірлеу және енгізу;
- Іс-шаралардың орындалу мерзімдерін қатаң бақылау және аралық есептілікті қамтамасыз ету.
5.4. Тәуекелдерді басқаруға жауаптылар
Жалпы үйлестіру: Инфрақұрылымды дамыту жөніндегі департаменті;
Техникалық қызмет көрсету: Инфрақұрылымды дамыту жөніндегі департаменті;
Ақпараттық қолдау: Стратегия департаменті, Әлеуметтік және жастар саясаты жөніндегі департаменті, Баспасөз қызметі;
Қауіпсіздік: Ситуациялық орталық және Университеттің қауіпсіздік қызметі.
Бағдарламаны іске асыру кезінде тәуекелдерді басқару университеттің 2022 жылғы 15 шілдедегі №5 хаттамамен бекітілген «Тәуекелдерді басқару саясаты» аясында жүзеге асырылады.
Бағдарламаны орындау барысында туындауы мүмкін тәуекелдер университеттің «Тәуекелдер тізілімі» (Ереже 1-қосымшасы) құжатында көзделген тізбеге сәйкес айқындалады.